Pert, sigorta terminolojisinde bir aracın kaza veya başka bir olay sonucu onarım masraflarının güncel piyasa değerinin %70’ine veya daha fazlasına ulaştığı, ekonomik olarak tamir edilemez veya kullanılamaz hale geldiği durumları ifade eder. Fransızca kökenli olan bu kelime, genel kullanımda “hasar görmüş”, “değersizleşmiş” veya “hurda” anlamlarına gelir.
Pert Ne Demek?
Bir aracın geçirdiği kaza sonrasında yapısal bütünlüğünü kaybederek kullanılamaz veya tamir edilmesi mantıksız hale gelmesine pert denir. Halk arasında pert araba olarak bilinen bu durum, resmi sigortacılık dilinde tam olarak bu kelimeyle geçmez; bunun yerine teknik terimler kullanılır.
Sektörde bu durumu tanımlayan eş anlamlı ve benzer kavramlar şunlardır:
- Pert Total: Aracın tamamen hasar görmüş ve kullanılamaz durumda olmasını ifade eder.
- Ağır Hasarlı Araç: Büyük bir kaza geçirmiş, yapısal bütünlüğü ciddi oranda bozulmuş araçtır.
- Tam Ziya: Sigortacılıkta bir mülkün (veya aracın) tamamen değerini yitirmesini ve yok olmasını tanımlar.
- Hurda: İşlevini tamamen yitirmiş, artık sadece geri dönüşüme veya parça olarak kullanılmaya giden araç durumudur.
Araç Pert Değeri Nasıl Belirlenir?
Bir trafik kazası sonrasında aracın hasar durumu eksperler tarafından detaylıca incelenir. Bu noktada “ekonomik pert” kavramı devreye girer. Eğer aracın tamir maliyeti, aracın güncel piyasa değerini aşarsa veya bu değere çok yaklaşırsa, sigorta şirketi tarafından “pert total” kararı verilir.
Pert Araçlar İçin Kasko Süreci ve Bedel Ödemesi
Pert sürecinin işleyişi ve araç pert değeri hesaplaması şu şekildedir:
Pert olan aracın kasko sigortası poliçesi varsa, sigorta şirketi araç pert bedeli olarak bilinen güncel rayiç bedeli sahibine nakit olarak öder.
Sahibine ödemesi yapılan aracın hurda kalıntıları, yani Sovtaj/E-Sovtaj değeri ise sigorta şirketine kalır. Şirket, bu hasarlı aracı ihaleyle satarak tazminat maliyetini dengeler.
Pert Bedelini Kim Öder?
Pert olan aracın kasko sigortası bulunuyorsa sigorta şirketi araç sahibine aracın güncel rayiç bedelini öder. Bazı durumlarda kusurlu tarafın trafik sigortası da ödeme sürecine dahil olabilir.
Sahibine ödeme yapılan aracın hurda kalıntıları yani sovtaj değeri ise genellikle sigorta şirketine kalır. Şirket, hasarlı aracı ihale yöntemiyle satışa çıkarabilir.
Pert Süreci Ne Kadar Sürer?
Pert süreci; eksper incelemesi, sigorta şirketi değerlendirmesi ve evrak işlemlerine bağlı olarak değişebilir. Süreç genellikle birkaç gün ile birkaç hafta arasında tamamlanır.
Eksper raporunun hazırlanması, aracın rayiç bedelinin belirlenmesi ve sigorta şirketi onay süreci toplam süreyi etkileyen en önemli faktörlerdir.
Pert Kaydı Nedir ve Pert Araçların Durumu Ne Olur?
Eksper raporu ve şirket onayının ardından, pert kararı sonrasında aracın hasar bilgileri SBGM/SBM (TRAMER) sistemine işlenir ve araç resmi olarak ağır hasar kayıtlı hale gelir.
Bir aracın perte çıkmasından sonraki kullanım şartları şunlardır:
- Pert olan bir araç, gerekli tamirler yapılıp yenilense bile sistemde daima “pert kayıtlı” veya “ağır hasarlı” olarak sınıflandırılır. Bu nedenle ikinci el satış değeri piyasaya göre ciddi oranda düşer.
- Araç onarılması imkânsız haldeyse “hurda belgesi” düzenlenir ve bu araçlar trafikten tamamen çekilerek bir daha trafiğe çıkamaz.
- Eğer araç “trafikten çekme belgesi” alınarak yasal beklemeye alınmışsa; onarıldıktan sonra muayene şartlarını eksiksiz sağlarsa tekrar trafiğe çıkabilir.
- Yaygın bilinen bir yanlışın aksine; pert kayıtlı araçlar da kasko sigortası ile sigortalanabilir. Birçok sigorta şirketi, belirli şartlar ve klozlar dâhilinde ağır hasar kayıtlı araçlara daraltılmış kasko teminatları sunmaktadır.
💡 Günlük Hayattaki Karşılığı: Elinizden düşürdüğünüz ve ekranı ile ana kartı tamamen parçalanan pahalı bir akıllı telefonu düşünün. Telefon tamircisi size onarım için 50.000 TL masraf çıkarır. Ancak telefonun yepyeni sıfırını zaten 55.000 TL’ye alabiliyorsunuzdur. Telefonu o paraya tamir ettirmek ekonomik olarak mantıksızdır. İşte sigorta şirketi de araba için aynı hesabı yapar; “Bunu tamir etmektense parasını (rayiç bedelini) verip yenisini almanı sağlamak daha mantıklı” der ve aracı “pert”e çıkarır
« Tüm Terimleri İncele