Daini Mürtehin

« Back to Glossary Index

Daini mürtehin; kredi ya da borç karşılığında rehin alınan mal (araç, konut) üzerinde sigorta tazminatını alma hakkı öncelikli olan “rehinli alacaklı” (çoğunlukla banka) anlamına gelir. Kasko veya konut sigortası poliçelerine eklenen bu şerh, olası bir hasar anında tazminat bedelinin borçluya değil, doğrudan alacaklı kuruma (bankaya) ödenmesini garanti altına alır.

Daini Mürtehin Ne Demek? Sigortada Daini Mürtehin Nedir?

Daini mürtehin, en sade tanımıyla rehinli alacaklı anlamına gelir. Finans ve sigortacılık sektöründe; özellikle kredi kullanılarak alınan konut ya da araç gibi mal varlıklarında, borç tamamen kapanana dek ilgili banka veya finans şirketinin “öncelikli hak sahibi” sayıldığını belgeleyen hukuki bir kayıt/şerh işlemidir.

Bankaların kredi veya finansman sağlama süreçlerinde sıklıkla karşılaşılan daini mürtehin ne demek sorusunun kökeni Arapçaya dayanır. “Dain” (alacaklı) ve “mürtehin” (rehin alan) kelimelerinin birleşmesiyle ortaya çıkan bu kavram, borcun ödenmeme riskine karşı alacaklıyı koruyan güçlü bir teminat kalkanıdır.

Sigortada daini mürtehin nedir diye bakıldığında ise; poliçede meydana gelebilecek bir hasar anında tazminatı almaya öncelikli hak kazanan bu üçüncü tarafı ifade eder. Sigortacılık terimleri arasında, tazminatın ödeneceği kişiyi belirten lehtar kavramı ile eş anlamlı veya son derece ilişkili olarak kullanılır.

Poliçede Daini Mürtehin Mevcut Ne Demek?

Sigorta poliçenizin üzerinde “daini mürtehin mevcut” ibaresini görüyorsanız, bu durum sigortalanan varlık üzerinde sizin dışınızda alacaklı olan üçüncü bir tarafın (genellikle bankanın) resmi olarak kayıtlı olduğunu gösterir.

Bunun temel kullanım amacı; krediyle alınan malın başına bir iş gelmesi (kaza, yangın vb.) sonucu bir riziko gerçekleştiğinde, sigorta şirketinin ödeyeceği tazminatın borçluya değil, doğrudan alacaklı kuruma ödenmesini sağlamaktır.

Özetle daini mürtehin; kredi borcu tamamen ödenene kadar malın hukuki güvencesinin bankada görülmesi ve olası hasar ödemelerinin bankanın riskini sıfırlamak adına öncelikle bankaya yapılması sistemidir.

Daini Mürtehin Hangi Durumlarda ve Nasıl Yapılır?

Bir varlık için kredi kullandığınızda, banka kendi alacağını teminat altına almak için sigorta şirketinden poliçeye özel bir kloz eklemesini ister. En yaygın kullanım örnekleri şunlardır:

• Taşıt Kredisi: Banka kredisiyle alınan araçlarda, kasko sigortası poliçesinde bankanın daini mürtehin kasko alacaklısı olarak görünmesidir.
• Konut Kredisi: Ev kredilerinde tapu kaydına banka lehine şerh işlenmesi ve bu durumun hem konut sigortası hem de DASK (Deprem) sigortası poliçelerinde daini mürtehin dask kaydı olarak yer almasıdır.
• Finansal Kiralama: Şirket araçlarında kiralayan leasing firmasının rehinli alacaklı olarak sisteme kaydedilmesidir.

Mevcut bir poliçeniz varken kredi kullandıysanız, bu rehin durumu poliçenize sonradan bir zeyilname işlemi ile dâhil edilebilir. Buna da piyasada daini mürtehin zeyili adı verilir.

Daini Mürtehinde Muvafakat Nedir?

Krediyle aldığınız aracınızla ufak bir kaza yaptınız diyelim. Kredi borcunuz devam etse dahi banka, kendi ana alacağını riske atmayacak bu tür ufak kaporta onarımları için sigorta şirketine veya servise bir “onay yazısı” gönderir.

İşte daini mürtehin muvafakatı, rehinli alacaklının hasar ödemesinin doğrudan sigortalıya veya aracı onaran servise yapılmasına izin vermesidir. Bu onay gelmeden hasar dosyası kapanmaz ve şirketten ödeme çıkmaz.

Daini Mürtehin Olmazsa Ne Olur?

Daini mürtehin kaydı bulunmayan bir poliçede, meydana gelen hasarın tazminatı kural olarak doğrudan poliçe sahibine (sigortalıya) ödenir. Ancak araç veya ev krediliyse, banka bu teminatı poliçeye yazdırmamışsa büyük bir risk altına girer.

Çünkü aracın tam hasara uğraması durumunda çıkan rayiç bedel ödemesi müşterinin hesabına yatar. Müşteri bu parayla kredi borcunu kapatmazsa, bankanın elinde borcu tahsil edebileceği fiziksel bir teminat kalmamış olur.

Daini Mürtehin Sorgulama Nasıl Yapılır?

Aracınızın veya evinizin üzerinde aktif bir rehin olup olmadığını öğrenmek oldukça basittir. Daini mürtehin sorgulama işlemini;

1. e-Devlet kapısı üzerinden “Adıma Tescilli Araç Sorgulama” ekranından,
2. Doğrudan poliçenizi düzenleyen sigorta şirketinizin veya acentenizin müşteri hizmetlerini arayarak,
3. Krediyi kullandığınız bankanın şubesi veya mobil bankacılık uygulaması üzerinden kolayca gerçekleştirebilirsiniz.

Daini Mürtehin Nasıl Kaldırılır?

Kredi borcunun tamamı eksiksiz bir şekilde kapatıldığında rehin işleminin hukuki dayanağı ortadan kalkar. Peki, borç bitiminde daini mürtehin nasıl kaldırılır? Bu süreç aslında oldukça basittir ve genellikle bankanın onayıyla otomatik olarak ilerler.

Günümüzde, özellikle 2011 yılı sonrasında çekilen kredilerde borç bittiği anda bankalar sistem üzerinden EGM veya Tapu entegrasyonu ile rehni otomatik olarak kaldırır. Ancak sistemde takılı kalan veya eski usul kredilerde bankadan “borcu yoktur / rehin kaldırma yazısı” alınması gerekir. Bu resmi daini mürtehin dilekçesi ile birlikte trafik tescil şubelerinde, noterlerde veya ilgili tapu dairesinde manuel başvuru yapılarak kayıt tamamen sicilden silinir.

💡 Günlük Hayattaki Karşılığı: Banka kredisiyle sıfır bir otomobil aldınız. Kredinizin bitmesine daha 2 yıl varken talihsiz bir kaza sonucu aracınız kullanılamaz hale geldi ve pert kararı çıktı. Eğer poliçenizde “Daini Mürtehin” (Banka) kaydı olmasaydı, yüklü kasko tazminatı doğrudan sizin banka hesabınıza yatacaktı; banka da sizin vicdanınıza güvenip o parayla gelip kredi borcunu kapatmanızı bekleyecekti. Ancak bu sistem sayesinde sigorta şirketi, çıkan 1.500.000 TL’lik hasar tazminatının örneğin 500.000 TL’sini doğrudan bankaya yatırıp kredi dosyanızı anında kapatır. Kalan 1.000.000 TL’yi ise sizin şahsi hesabınıza aktarır. Böylece siz tek bir imza bile atmadan borç yükünden otomatik olarak kurtulursunuz, banka da parasını garantiye almış olur.

« Tüm Terimleri İncele