Engelli raporu ile araç alımı, şartları sağlayan kişilerin sıfır taşıtı Özel Tüketim Vergisi (ÖTV) ödemeden satın alabilmesini sağlar. Ancak engellilik oranı tek başına yeterli değildir. Rapordaki açıklama, özel tertibat, yerli katkı oranı, satış bedeli ve önceki istisna tarihi birlikte değerlendirilir.
Engelli raporuyla ÖTV muafiyetli sıfır araç alımında üç temel hak sahipliği yolu bulunur: engellilik oranı %90 ve üzeri olanlar; oranı %90’ın altında olup yalnızca hareket ettirici aksamda özel tertibatlı taşıt kullanması gerektiği raporunda belirtilenler; ayrıca ortopedik engellilik oranı en az %40 olduğu için sürücü belgesi alamayan kişiler.
2026’da binek araçlarda vergiler dâhil üst sınır 2.873.900 TL, asgari yerli katkı oranı ise %40’tır. ÖTV istisnasından kural olarak 10 yılda bir yararlanılabilir.
Engelli Raporu ile Araç Alımından Kimler Yararlanabilir?
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığının güncel açıklamasına göre 2026 uygulamasında engelli araç alımı için koşullar üç grupta değerlendirilir:
- Engellilik oranı %90 ve üzeri olanlar: Engel türüne bakılmaksızın ÖTV istisnasından yararlanabilir. Aracı bizzat kullanma ve özel tertibat şartı aranmaz.
- Engellilik oranı %90’ın altında olanlar: Raporda “Sadece hareket ettirici aksamda özel tertibatlı taşıt kullanması gerekir” değerlendirmesi bulunmalıdır. Kodlu sürücü belgesi ve kişinin engeline uygun özel tertibat gerekir. Bu grupta mevzuat herkes için ayrı bir asgari engellilik oranı belirlemez; belirleyici olan rapor, ehliyet kodu ve tertibat uyumudur.
- Ortopedik engellilik oranı en az %40 olup sürücü belgesi alamayanlar: 2026’da yürürlüğe giren düzenleme kapsamında, ortopedik engeli nedeniyle sürücü belgesi alamadığı raporunda belirtilen kişiler de özel tertibat ve aracı bizzat kullanma şartı aranmadan istisnadan yararlanabilir.
Çocuklar ve kısıtlı kişiler adına işlem veli ya da vasi tarafından yürütülebilir. Rapor oranı kadar raporun süresi, açıklaması ve alınacak araca uygunluğu da önem taşır.
2026 Engelli Araç Limiti ve Alınabilecek Araçlar
GİB’in 2026 ÖTV istisnası infografiğine göre 87.03 tarife pozisyonundaki binek otomobil ve arazi taşıtlarında ÖTV ve diğer vergiler dâhil bedel 2.873.900 TL’yi aşmamalıdır. Bu grupta motor silindir hacmi sınırı yoktur. Araç ayrıca en az %40 yerli katkı oranını sağlamalıdır.
İstisna; motor hacmi 2.800 cm³’ü aşmayan 87.04 kapsamındaki bazı eşya taşımaya mahsus araçlarda ve 87.11 kapsamındaki motosikletlerde de şartlara göre uygulanabilir. Bu sınıflarda binek otomobiller için belirlenen parasal sınır bulunmasa da yerli katkı koşulu devam eder.
“Engelli raporu ile alınabilecek araçlar” listesi marka ve donanıma göre sık değişebilir. Aracın anahtar teslim fiyatı, tarife pozisyonu ve güncel yerli katkı oranı satın alma tarihinde bayi ile vergi dairesinden doğrulanmalıdır.
Engelli Raporu ile Araç Nasıl Alınır?
Engelli raporuyla araç alma süreci genel olarak şu adımlardan oluşur:
- Yetkili hastaneden geçerli engelli sağlık kurulu raporu alınır.
- Kişinin durumuna göre özel tertibat değerlendirmesi ve kodlu sürücü belgesi işlemleri tamamlanır.
- Fiyat, tarife pozisyonu ve yerli katkı şartlarını sağlayan sıfır araç seçilir.
- Bayiye rapor, kimlik, sürücü belgesi ve gerekiyorsa vasi kararı ile diğer belgeler sunulur.
- Bayi, ÖTV istisnası işlemlerini elektronik ortamda vergi dairesine iletir.
- Uygunluk onayından sonra fatura düzenlenir; tescil, plaka ve zorunlu sigorta işlemleri tamamlanır.
Başvuruda kullanılacak belgeler kişinin durumuna göre değişebilir. Genellikle engelli sağlık kurulu raporu, kimlik, kodlu sürücü belgesi, özel tertibat projesi veya uygunluk belgesi, vekâletname ya da mahkemece verilmiş vasi kararı istenir. Bayi ve vergi dairesi ek belge talep edebilir.
Engelli Araç İndirimi Nasıl Hesaplanır?
ÖTV muafiyetli araç fiyatı, ilandaki anahtar teslim tutardan ÖTV’nin çıkarılmasıyla hesaplanır; KDV ortadan kalkmaz. Yaklaşık hesap, aracın tabi olduğu ÖTV oranına göre yapılabilir.
Örneğin anahtar teslim fiyatı 1.800.000 TL olan ve %80 ÖTV’ye tabi bir araçta yaklaşık ÖTV’siz fiyat 1.000.000 TL’dir:
1.800.000 TL ÷ 1,80 = 1.000.000 TL
Bu yalnızca basitleştirilmiş bir örnektir. Matrah, donanım, aksesuar, tescil giderleri ve fiyat değişiklikleri nihai tutarı etkileyebilir. Bayiden ÖTV istisnalı yazılı fiyat teklifi alınması en güvenli yöntemdir.
Engelli Aracını Kimler Kullanabilir?
Kullanım hakkı, rapor oranından çok aracın özel tertibatına ve tescil kaydındaki şerhe bağlıdır. %90 ve üzeri engellilik oranıyla veya sürücü belgesi alamayan ortopedik engelli adına alınan araçlarda, tescil kaydındaki koşullara uygun kişiler aracı kullanabilir.
%90’ın altında olup özel tertibatlı aracı bizzat kullanmak üzere istisnadan yararlananlarda temel kural, aracın yalnızca hak sahibi tarafından kullanılmasıdır. Zorunlu hâller ve ruhsata işlenen kullanım şerhi teslimden önce kontrol edilmelidir.
Engelli Araç Kaç Yıl Sonra Satılabilir?
İki farklı süre sıkça karıştırılır:
- Araç, ilk iktisap tarihinden itibaren beş yıl dolmadan istisnadan yararlanma hakkı olmayan bir kişiye satılırsa zamanında alınmayan ÖTV ödenir. Beş yıl geçtikten sonra bu satış nedeniyle ÖTV aranmaz.
- Hak sahibi, mücbir sebep istisnaları dışında, yeni bir taşıt için ÖTV istisnasından 10 yıl geçmeden yeniden yararlanamaz.
Dolayısıyla “beş yıl sonra araç satılabilir” ifadesi, beş yılda bir yeni ÖTV’siz araç alınabileceği anlamına gelmez.
Geçiş dönemi notu: 7537 sayılı Kanun’un 12. maddesiyle 27 Aralık 2024’te yeniden istisnalı araç alma süresi beş yıldan 10 yıla çıkarıldı. Danıştay 7. Dairesi, geçiş hükmünün yürütmesini eski dönemde aracını beş yıl dolduktan sonra satmış kişiler yönünden durdurdu. Kararda incelenen araç 16 Eylül 2024’te satılmıştı. Bu karar 10 yıl kuralını bütünüyle kaldırmaz; 27 Aralık 2024’ten önce yalnızca araç satın almış herkese otomatik beş yıllık yeniden alım hakkı vermez.
MTV, Trafik Sigortası ve Kasko Uygulaması
Şartları sağlayarak ÖTV istisnasıyla tescil edilen taşıtlar Motorlu Taşıtlar Vergisi istisnasından da yararlanabilir. Buna karşılık zorunlu trafik sigortası yaptırılması gerekir.
SEDDK’nin 2026/5 sayılı değişikliğini içeren güncel Genelgesine göre 1 Şubat 2026’dan itibaren Ulusal Engelli Veri Sistemi’nde kayıtlı engelli kişiler adına düzenlenen bir aktif trafik sigortası poliçesinde azami prim indirimi uygulanır. İndirim; hasarsızlık basamağı 4–8 için %20, 3. basamak için %10 ve 2. basamak için %5’tir. 0 ve 1. basamakta indirim yoktur. Taksi, minibüs ve otobüs araç grupları uygulama dışındadır.
Araç tescil edilmeden önce çevrim içi trafik sigortası teklifi alarak seçenekleri karşılaştırabilirsiniz. İlk poliçesini düzenletecek araç sahipleri için ilk kez trafik sigortası yaptıracaklar için öneriler teklif ve poliçe kontrolünde yol gösterir.
Kasko zorunlu değildir; ancak ÖTV istisnalı aracın onarım ve pert hesaplarında poliçe koşulları önemlidir. Şirketlerin yaklaşımı değişebildiği için kaskoda engelli indirimi ve özel tertibat teminatı teklif aşamasında ayrıca sorulmalıdır.
Engelli Raporu ile Araç Alımı ve Şartları Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
Oranın %90 veya üzerinde olduğunu gösteren geçerli sağlık kurulu raporu gerekir. Engel türü, sürücü belgesi, aracı bizzat kullanma ve kural olarak özel tertibat şartı aranmaz. Araç; fiyat, yerli katkı ve 10 yıllık süre koşullarını sağlamalıdır.
Araç engelli kişi adına tescil edilir. Kişi 18 yaşından küçükse işlemleri velisi; kısıtlıysa mahkemece atanan vasisi yürütür. Veli veya vasi aracı kendi adına değil, hak sahibi adına satın alır.
Bu grupta hak sahibinin aracı bizzat kullanması şart değildir. Aracı kullanacak kişinin uygun sürücü belgesine sahip olması ve tescil kaydındaki şerhlere uyması gerekir. Tekerlekli sandalye veya sedye için tadilat yapılan araçlarda ruhsat koşulları ayrıca kontrol edilmelidir.
Raporda “Sadece hareket ettirici aksamda özel tertibatlı taşıt kullanması gerekir” değerlendirmesi, sürücü belgesinde uygun kısıtlama kodları ve araçta engelle uyumlu tertibat bulunmalıdır. Bu grupta tek başına engel oranı yeterli değildir.
Özel tertibatlı araç, rapor ve kodlu sürücü belgesi şartlarını sağlayan engelli kişinin kendi adına satın alınır ve tescil edilir.
Bakanlığın açıklamasına göre zorunlu hâller dışında yalnızca engelli araç sahibi kullanabilir. Yakınların otomatik kullanım hakkı olduğu varsayılmamalıdır.
Kişi özel tertibat ve kodlu ehliyet yoluyla istisnadan yararlanmışsa aracı kural olarak kendisi kullanır. 2026’da eklenen, ortopedik engeli en az %40 olup bu nedenle ehliyet alamayan grupta ise bizzat kullanım şartı aranmaz; tescil şerhi belirleyicidir.
Orana göre kademeli bir ÖTV indirimi yoktur. %90’ın altındaki bu oranlar, rapor ve özel tertibat şartları sağlanıyorsa istisnaya engel değildir; fakat tek başına hak doğurmaz. En az %40 ortopedik engelli olup engeli nedeniyle ehliyet alamayanlar ayrı 2026 grubundadır.
Aracı kendisi kullanacak %90 altındaki kişi için engeline uygun hareket ettirici özel tertibat gerekir. Ortopedik engel oranı en az %40 olduğu için sürücü belgesi alamadığı raporda belirtilen yeni grupta ise özel tertibat ve bizzat kullanım şartı aranmaz.
Evet. 18 yaş altındaki çocuk için Çocuklar İçin Özel Gereksinim Raporunda (ÇÖZGER) “Özel Koşul Gereksinimi Vardır (ÖKGV)” ibaresi bulunmalıdır. Satın alma ve tescil işlemlerini veli veya vasi çocuk adına yürütür.
Yeniden ÖTV istisnasından yararlanma süresini 10 yıla çıkaran kanun 27 Aralık 2024’te yürürlüğe girdi. Danıştay’ın yürütmeyi durdurma kararı, eski dönemde beş yıl dolduktan sonra aracını satmış kişiler bakımından geçiş hükmünü sınırlar; her eski araç sahibini otomatik kapsamaz.
Hayır. ÖTV istisnası aracın ilk iktisabında uygulanır; ikinci el araç alımında geriye dönük ÖTV muafiyeti oluşmaz.
Aracın mirasçılara intikali belirli koşullarda ÖTV doğurmadan yapılabilir. Ancak aracın tek başına bir mirasçıya devredilmesi veya kısa sürede satılması veraset payları ve diğer mallarla birlikte değerlendirilir. İşlemden önce vergi dairesinden görüş alınmalıdır.
Her durumda sayılmaz. Sağlık raporu, sürücü belgesindeki kısıtlama kodları ve aracın engel durumuna uygunluğu birlikte değerlendirilir.
Vergi ve tescil uygulaması kişisel rapora göre değişebilir. Satın alma öncesinde yetkili bayi, vergi dairesi ve tescil biriminden güncel uygunluk teyidi alınmalıdır.
Şartları sağlayan rapor varsa işlem veli tarafından yürütülebilir. Çocuğun yaşı nedeniyle sürücü belgesi şartı aranmaz; kullanım ve tescil kuralları ayrıca dikkate alınır
