Yurt dışına seyahat planlayan birçok kişi için yeşil pasaport nasıl alınır sorusu, başvuru sürecinin ilk adımını oluşturur. Resmî adı hususi damgalı pasaport olan bu belgeye başvurabilmek için Pasaport Kanunu’nda belirtilen hak sahibi gruplardan birinde yer almak ve yeşil pasaport şartları kapsamında istenen belgeleri hazırlamak gerekir.
Yeşil pasaport (hususi damgalı pasaport) alabilmek için 1, 2 veya 3. derece kadroda devlet memuru olmak, belirli ihracat şartlarını taşıyan firma yetkilisi olmak ya da bu kişilerin hak sahibi eşi veya çocuğu olmak gerekir.
Bu rehberde yeşil pasaport nedir, yeşil pasaport kimlere verilir, yeşil pasaportu kimler alabilir ve yeşil pasaport için gerekli evraklar nelerdir gibi merak edilen konuları ele alıyoruz. Ayrıca başvuru adımlarını, geçerlilik süresini, aile üyelerinin yararlanma koşullarını ve 2026 yılı yeşil pasaport ücretini açıklıyoruz.
Seyahatinizi Güvence Altına Alın
Seyahatinize en uygun teminatı, 20’den fazla sigorta şirketinin teklifini karşılaştırarak seçin.
Yeşil Pasaport Nedir ve Ne İşe Yarar?
Yeşil pasaport, 5682 sayılı Pasaport Kanunu kapsamında belirli kişilere verilen hususi damgalı pasaport türüdür. Kapağının yeşil olması nedeniyle günlük kullanımda “yeşil pasaport” olarak adlandırılır.
Yeşil pasaport, birçok ülkeye kısa süreli seyahatlerde vize muafiyeti sağlayabilir ve harçtan muaftır; başvuruda yalnızca pasaport defter bedeli ödenir. Ancak vize muafiyeti ülkeye, seyahat amacına ve kalış süresine göre değişir; ülkeye giriş garantisi sağlamaz.
Yeşil Pasaport Kimlere Verilir?
Güncel Nüfus ve Vatandaşlık İşleri bilgilerine göre yeşil pasaport alabilecek başlıca gruplar şunlardır:
- Birinci, ikinci veya üçüncü derece kadroda bulunan devlet memurları ve diğer kamu görevlileri
- Bu derecelerde görev yaparken emekli olan ya da mevzuattaki koşullarla görevinden ayrılan kişiler
- Görevleri süresince il ve ilçe belediye başkanları ile birinci derece kadro üzerinden emeklilik hakkı kazanan belediye başkanları
- Eski TBMM üyeleri ve eski bakanlar
- Mevzuatta belirtilen şehit yakını ve vazife malulleri ile uygun aile bireyleri
- Sporcu şeref aylığı bağlanan ve devlet sporcusu unvanı alan kişiler
- Son üç takvim yılı ihracat ortalaması için belirlenen eşiği karşılayan firmaların sahibi, ortağı veya çalışanı olan yetkililer
- Baroya kayıtlı, en az 15 yıl mesleki kıdeme sahip avukatlar
- Vakıf yükseköğretim kurumlarında görev yapan, en az 15 yıl mesleki kıdeme sahip öğretim üyeleri
- Kanunda sayılan diğer özel statü ve emsal kadro kapsamındaki kişiler
Öğretmen, doktor veya başka bir kamu çalışanı olmak tek başına otomatik hak sağlamaz. Kamu görevlilerinde esas ölçüt unvan ya da maaş derecesi değil, kişinin kazanılmış kadro derecesidir. Şehit yakınları ve vazife malulleri gibi özel statülerde koşullar ayrıca değerlendirilir; kesin hak sahipliği Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünden, çalışılan veya emekli olunan kurumun personel biriminden doğrulanmalıdır.
Yeşil Pasaport Şartları Nelerdir?
Kamu görevlileri açısından temel yeşil pasaport şartı, kazanılmış hak aylık derecesinden çok bulunulan kadro derecesidir. Başka bir ifadeyle kişinin maaş derecesinin 1, 2 veya 3 olması tek başına yeterli olmayabilir; atandığı kadronun ve kurum kayıtlarının pasaport hakkını doğrulaması gerekir.
“Kaç yıllık memur yeşil pasaport alabilir?” sorusu için herkese uygulanacak sabit bir hizmet süresi bulunmaz. Memurun gerekli kadro derecesine ulaşması önemlidir. Kadroya ilerleme süresi öğrenim durumu, kurum yapısı, görev ve kariyer basamaklarına göre değişebilir.
Avukatlar ile vakıf yükseköğretim kurumlarında görev yapan öğretim üyeleri için en az 15 yıllık mesleki kıdem aranır. Bu gruplar, yetkili kurumları tarafından onaylanan talep formuyla başvurur.
İhracatçılara yeşil pasaport (hususi damgalı pasaport) verilebilmesi için firmanın son üç takvim yılı itibarıyla yıllık ortalama ihracatının 500 bin ABD doları veya üzerinde olması gerekir. Bu firmalara ihracat tutarına göre bir ile beş arasında pasaport kontenjanı tanınabilir.
Yetkilendirilen firma sahibi, ortağı veya çalışanına dört yıl süreli hususi pasaport düzenlenebilir. Başvuru, ilgili ihracatçı birliği üzerinden başlatılır ve talep formu Ticaret Bakanlığı Bölge Müdürlüğünün onayına sunulur.
İhracatçı firma yetkilisine verilen hak kişiseldir; bu kapsamda yetkilinin eşi ve çocukları yeşil pasaport hakkından yararlanamaz. Bu yönüyle ihracatçı başvurusu, kamu görevlisinin aile hakkından farklıdır.
Yeşil Pasaport Aile Bireylerine Verilir mi?
Hak sahibinin eşi ve 18 yaşından küçük çocukları yeşil pasaport hakkından yararlanabilir. 18 yaşından büyük çocukların ise:
- Öğrenimlerine devam etmesi,
- 25 yaşını doldurmamış olması,
- Evli olmaması,
- İş sahibi olmaması
gerekir.
Öğrenciliğin sona ermesi, çocuğun işe başlaması veya evlenmesi hâlinde İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne bildirim yapılmalıdır. Evli olmayan, iş sahibi olmayan ve sürekli bakıma muhtaç durumu resmî sağlık kurulu raporuyla belgelenen ergin çocuklar için yaş sınırı aranmaz. Vefat eden hak sahibinin dul eşi de yeniden evlenmemişse koşullara göre haktan yararlanabilir.
Seyahatinizi Güvence Altına Alın
Seyahatinize en uygun teminatı, 20’den fazla sigorta şirketinin teklifini karşılaştırarak seçin.
Yeşil Pasaport Nasıl Alınır?
Hak sahipliği türüne göre hazırlanacak belgeler değişse de başvuruda izlenen temel aşamalar aynıdır. Peki, yeşil pasaport nasıl alınır? Başvuru süreci genel olarak şu adımlardan oluşur:
- Hak sahipliğinizi doğrulayın: Başvuru öncesinde yeşil pasaport alma hakkınızın bulunduğunu yetkili kurumdan doğrulamanız gerekir. Kamu görevlileri kurumlarının personel birimine, avukatlar bağlı oldukları baroya, ihracatçılar ise ilgili ihracatçı birliğine başvurmalıdır.
- Talep formunu hazırlatın: Hususi damgalı pasaport talep formu yetkili kurum tarafından onaylanmalıdır. Başvuru sahibinin ve pasaport hakkından yararlanacak aile bireylerinin bilgileri forma eksiksiz ve doğru şekilde yazılmalıdır.
- Defter bedelini ödeyin: Yeşil pasaport için harç ödenmez; yalnızca pasaport defter bedeli tahsil edilir. Ödeme vergi dairesi, PTT, anlaşmalı bankalar veya Dijital Vergi Dairesi üzerinden yapılabilir.
- Randevu alın: Başvuru randevusu NVİ randevu sistemi, e-Devlet, NVİ Mobil, Nüfusmatik veya Alo 199 üzerinden oluşturulabilir.
- Şahsen başvurun: Yurt içindeki yeşil pasaport başvuruları İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüklerine yapılır. Çocuklar dâhil olmak üzere adına pasaport düzenlenecek her kişinin başvuru sırasında hazır bulunması gerekir.
Yeşil Pasaport İçin Gerekli Evraklar Nelerdir?
Başvuruda sunulacak belgeler, kişinin hak sahipliği durumuna göre değişebilir. Genel olarak hazırlanması gereken belgeler şunlardır:
- T.C. kimlik kartı, nüfus cüzdanı veya geçici kimlik belgesi
- Son altı ay içinde çekilmiş bir adet biyometrik fotoğraf
- Çalışan kamu görevlileri, ihracatçılar, avukatlar ve vakıf yükseköğretim kurumu öğretim üyeleri için yetkili kurum tarafından onaylanmış Hususi Damgalı Pasaport Talep Formu
- Başvuru öncesinde pasaport defter bedelinin ödenmesi; ödeme sistemde görüldüğünden ayrıca makbuz veya dekont istenmez
- Varsa daha önce alınmış ve iptal edilmemiş pasaportlar
- Emekli olan veya görevinden ayrılanlar için bir defaya mahsus olmak üzere son görev yapılan kurumdan alınmış kadro durumunu gösteren resmî yazı
- Hak sahibinin çocuğuna ait öğrencilik bilgisi sistem üzerinden doğrulanamıyorsa öğrenci belgesi
- 18 yaşından küçükler ve kısıtlı kişiler için gerektiğinde muvafakatname
- Sürekli bakıma muhtaç ergin çocuklar için uygun sağlık kurulu raporu
Hususi Damgalı Pasaport Talep Formu, düzenlendiği tarihten itibaren 60 gün geçerlidir. Fiziksel olarak hazırlanan formun yetkili kişi tarafından ıslak imzayla imzalanması ve mühürlenmesi gerekir. Elektronik talep formu kullanan kurumlarda ise başvuru bilgileri doğrudan sisteme aktarılabilir.
Başvuru sahibinin statüsüne göre yeşil pasaport için gerekli evraklar değişebileceğinden, randevu öncesinde Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğünün güncel belge listesinin kontrol edilmesi önerilir.
Yeşil Pasaport Ücreti 2026 Ne Kadar?
Yeşil pasaport sahiplerinden pasaport harcı alınmaz. 2026 yılında ödenmesi gereken pasaport defter bedeli 1.351 TL’dir. Başvuru sahibi, eşi ve çocukları için ayrı pasaport düzenleneceğinden her kişi adına ayrı defter bedeli ödenir.
Hususi damgalı pasaportlar, kanundaki usul ve hak durumu dikkate alınarak altı aydan az olmamak üzere en fazla 10 yıl süreyle düzenlenir. Pasaportlarda süre uzatımı yapılmaz; geçerlilik sona erdiğinde yeni pasaport başvurusu gerekir ve varsa eski pasaport başvuruda ibraz edilir.
Yeşil Pasaportun Avantajları Nelerdir?
Yeşil pasaportun başlıca avantajları pasaport harcından muafiyet ve çok sayıda ülkeye kısa süreli seyahatlerde vizesiz giriş imkânıdır. Bununla birlikte Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Birleşik Krallık gibi bazı ülkeler hususi pasaport sahiplerinden de vize isteyebilir.
Vize kuralları, izin verilen kalış süresi ve pasaport geçerlilik şartları değişebileceğinden seyahatten önce Dışişleri Bakanlığı ile gidilecek ülkenin konsolosluk bilgileri kontrol edilmelidir. Vizesiz giriş hakkı; dönüş bileti, konaklama belgesi, yeterli maddi kaynak veya seyahat sigortası gibi belgelerin sorulmayacağı anlamına gelmez.
Yeşil pasaport, yurt dışındaki tedavi ve sağlık giderlerini karşılamaz. Poliçenin hangi risklere karşı güvence sağlayabildiğini seyahat sağlık sigortasının kapsamı üzerinden değerlendirebilir; seyahat sürenize ve gideceğiniz ülkeye göre seyahat sağlık sigortası ücreti seçeneklerini karşılaştırabilirsiniz.
Seyahatinizi Güvence Altına Alın
Seyahatinize en uygun teminatı, 20’den fazla sigorta şirketinin teklifini karşılaştırarak seçin.
Yeşil Pasaport Hakkında Sıkça Sorulan Sorular
10 yıllık hizmet süresini doldurmak tek başına yeşil pasaport almak için yeterli değildir; önemli olan nokta çalışılan kadro derecesidir.
Kamu kurumunda işçi statüsünde çalışmak tek başına yeşil pasaport hakkı sağlamaz. Kamu işçisinin Pasaport Kanunu’nda belirtilen hak sahibi gruplardan birinde yer alması veya özel bir düzenleme kapsamına girmesi gerekir.
Her özel sektör çalışanı yeşil pasaport alamaz. Ancak gerekli ihracat kriterini karşılayan firmada yetkilendirilen sahip, ortak veya çalışanlar ile en az 15 yıl kıdemli avukatlar ve vakıf yükseköğretim kurumlarındaki uygun öğretim üyeleri kendi özel koşullarıyla başvurabilir.
Hayır. Memurun yeşil pasaport hakkı anne ve babasına geçmez. Aile üzerinden yararlanma hakkı, mevzuattaki şartlarla hak sahibinin eşini ve çocuklarını kapsar.
25 yaşını dolduran bir çocuk, anne veya babasının üzerinden yeşil pasaport (hususi damgalı pasaport) alamaz ve mevcut yeşil pasaportunu kullanamaz. 25 yaş sınırı kesin bir kuraldır ve bu yaşın doldurulduğu tarih itibarıyla ebeveyn üzerinden pasaport hakkı sona erer.
Hayır. Yeşil pasaport başvuru sürecinde e-Devlet üzerinden randevu alınabilir ve yapılan başvurunun durumu takip edilebilir; ancak işlem tamamen çevrim içi tamamlanamaz. Başvuru sahibinin İl Nüfus ve Vatandaşlık Müdürlüğüne şahsen gitmesi gerekir.
Yeşil pasaport hakkı sorgulama işlemi doğrudan tek bir “yeşil pasaport sorgulama” ekranından yapılmaz; bu hak e-Devlet, bağlı bulunulan kurum veya ihracatçı birimleri üzerinden kontrol edilir.
Görevden ayrıldığı veya emekli olduğu tarihte gerekli kadro şartlarını taşıyan kamu görevlileri yeşil pasaport hakkını sürdürebilir. İlk başvuruda son görev yapılan kurumdan unvanı ve kadro derecesini gösteren resmî yazı alınması gerekir.
Emekli yeşil (hususi damgalı) pasaport yenileme için T.C. kimlik kartı, son 6 ayda çekilmiş 1 adet biyometrik fotoğraf, eski pasaport, pasaport defter bedeli dekontu ve emekli olunan kurumdan alınacak kadro derecesini gösteren resmi yazı gereklidir.
Yeşil pasaport, başvuru işleminden sonra genellikle 5 ila 7 iş günü içinde basılarak PTT Kargo ile adrese teslim edilir.
